AI wspiera twórców, ale nie ma praw autorskich. Sprawdź, komu przysługują prawa i jakie zmiany mogą pojawić się w przyszłości.

Narzędzia oparte na AI są dziś standardowym elementem prac twórczych w obrazie, dźwięku, muzyce i treściach. Jako prawniczka specjalizująca się w ochronie własności intelektualnej, często dostaję pytanie o prawa autorskie w AI. Warto więc przeanalizować aktualne regulacje prawne w tym obszarze.

Prawo autorskie osobiste, czyli prawo do bycia autorem, przysługuje wyłącznie osobie fizycznej. Autora można oznaczyć na egzemplarzach utworu lub wskazać publicznie w dowolny sposób. Ustawa o prawie autorskim wymaga indywidualnego charakteru działalności twórczej. To wyklucza możliwość przypisania autorstwa sztucznej inteligencji. AI bazuje bowiem na danych ze źródeł i jedynie powiela istniejące informacje. W praktyce więc prawo autorskie obejmuje wyłącznie osoby fizyczne.

O prawach autorskich można mówić tu wyłącznie w kontekście praw do kodu źródłowego, przysługujących programiście – twórcy algorytmu. Można ewentualnie przypisać współautorstwo użytkownikowi, dostarczającemu prompty narzędziom AI, o ile jego wkład przyczynił się w znaczącym stopniu do efektu końcowego. Jednakże ani programiście, ani użytkownikowi nie można przypisać pełnego autorstwa do dzieła stworzonego z wykorzystaniem narzędzi opartych o AI.

Jakie są możliwości ewentualnego rozwiązania tego zagadnienia w przyszłości?

Prawo obowiązujące w Polsce  będzie musiało prędzej czy później dostosować się do nowej rzeczywistości. Wprowadzenie rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji i innych nowych technologiach do życia codziennego użytkowników będą coraz powszechniejsze, czy tego chcemy czy nie. To wymusi na nas konieczność uregulowania kwestii autorstwa. Przykładowymi rozwiązaniami są:

• uznanie sztucznej inteligencji za współtwórcę dzieła;

• zmiany obejmujące wprowadzenie nowego modelu licencjonowania dedykowanego dziełom „stworzonym” przez AI;

• kolejne modyfikacje regulacji prawnych w zakresie odpowiedzialności za treści generowane przez AI.

Na tę chwilę jednak krajowe regulacje prawne nie przewidują możliwości uznania AI za samodzielny podmiot praw, a zatem nie może być autorem dzieła.